GIS
คือ ... ?
->
หน้าที่หลักของ
GIS
1. การจัดเก็บรวบรวมข้อมูล (Data
Capture) เป็นขั้นตอนสำรวจข้อมูลต่าง ๆ และการจัดเก็บรวบรวมข้อมูลในเชิงพื้นที่
เช่น ข้อมูลด้านการใช้ที่ดิน การคมนาคม สำมะโนประชากร เป็นต้น
2. การเก็บบันทึกและเรียกค้นข้อมูล
(Data Storage and Retrieval) ข้อมูลที่จะเข้าสู่ระบบ
GIS จะต้องมีลักษณะเป็นตัวเลข ดังนั้นจำต้องมีการแปลงข้อมูลแผนที่ซึ่งอยู่ในรูปข้อมูลภาพ
หรือรายงานเอกสาร (Analog) ให้เป็นข้อมูลตัวเลขของคอมพิวเตอร์
(Digital) ในขั้นตอนนี้สามารถที่จะทำการเก็บบันทึกได้หลายวิธี
เช่น ใช้เครื่องมือที่เรียกว่า Digitzer หรือใช้วิธีอ่านข้อมูลด้วย
Scanner นอกจากนี้ยังสามารถนำเข้าข้อมูลตัวเลขจากแหล่งข้อมูลต่าง
ๆ เช่น ข้อมูลดาวเทียม ข้อมูลจากรายงานเอกสารต่าง ๆ ตามรูปแบบที่ระบบ
GIS ในแต่ละระบบที่จะรับได้เข้าสู่ระบบได้โดยตรง ขั้นตอนนี้นับเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากขั้นตอนหนึ่ง
ซึ่งจะสามารถบอกได้ว่างานนั้นมีประสิทธิภาพมากเพียงใดและมีโอกาสจะประสบผลสำเร็จมากน้อยเท่าใดด้วย
ประเภทของข้อมูลที่ป้อนเข้าสู่ระบบ GIS มีดังนี้คือ
1) ข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial Data) เป็นข้อมูลที่ระบุตำแหน่งพิกัดที่ตั้ง
ข้อมูลประเภทนี้เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งเพราะ GIS
เป็นระบบข้อมูลที่ต้องการอ้างอิงทางภูมิศาสตร์ (Geo-Referenced)
ข้อมูลเหล่านี้ได้แก่ แผนที่ต่าง ๆ
2) ข้อมูลที่ไม่อยู่ในเชิงพื้นที่ (Non-Spatial
Data) เป็นข้อมูลที่เกี่ยวกับคุณลักษณะต่าง ๆ
แต่ยังคงจะต้องเกี่ยวข้องกับพื้นที่นั้น ๆ (Associated
Attributes) ข้อมูลเหล่านี้ได้แก่ ข้อมูลประชากร คุณสมบัติของการใส่ข้อมูลเข้าสู่ระบบ
GIS ครอบคลุม 3 ขั้นตอนย่อย ดังนี้คือ
2.1)
ป้อนข้อมูลเชิงพื้นที่สู่ระบบโดยวิธีแปลงเป็นข้อมูลตัวเลข
ด้วยวิธีการ Digitize หรือ Scan เข้าไปซึ่งจะทำได้โดยการกำหนดจุดค่าที่พิกัดทางภูมิศาสตร์
(Ground Control Point) ตาม Projection ต่าง
ๆ ที่มีอยู่ส่วนมากมักจะใช้ค่า Latitude, Longitude
และระบบ UTM
2.2) ใส่ข้อมูลเชิงบรรยายสู่ระบบ โดยวิธีการสร้างตารางความสัมพันธ์
(Attribute Table)
2.3) เชื่อมข้อมูลทั้งสองประเภทข้างต้นเข้าด้วยกันด้วยระบบ
GIS ซึ่งในแต่ละระบบอาจมีวิธีการจัดการกับข้อมูลในแต่ละขั้นตอนต่างกัน
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับซอฟแวร์ที่ใช้ เช่น SPANS
ARC/INFO, ILWIS และ INTERGRAPH เป็นต้น ต่างก็เป็นซอฟแวร์ที่เอื้ออำนวยให้สามารถสร้างแผนที่วิเคราะห์แสดง
และจัดการกับข้อมูลแผนที่ได้ ซึ่งในแต่ละโปรแกรมต่างก็มีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป |
|
3. การวิเคราะห์ข้อมูล
(Data Analysis) คือการนำเอาข้อมูลแผนที่ต่าง ๆ
ที่เก็บไว้ในระบบมาทำการประมวลผล ด้วยวิธีการซ้อนทับ (Overlay)
และการเชื่อมโยงข้อมูลเชิงพื้นที่ กับ ข้อมูลบรรยาย เพื่อทำการวิเคราะห์
หรือกำหนดวางแผนการจัดการกับพื้นที่นั้น ๆ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ตามวัตถุประสงค์ของผู้ใช้ตามที่ต้องการ
เช่น การวิเคราะห์เกี่ยวกับการพังทะลายของดิน โดยทำการวิเคราะห์ข้อมูลจากแผนที่ดิน,
องค์ประกอบ ในการกัดกร่อนดิน, เส้นชั้นระดับความสูง, แผนที่
การใช้ที่ดิน ข้อมูลจากดาวเทียม รวมทั้งข้อมูลน้ำฝน ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง
แฟ้มข้อมูลแต่ละแฟ้มจะถูกประมวลผลตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้ แล้วถูกนำซ้อนกันซึ่งผลลัพธ์ที่ได้ก็คือคำตอบที่
ผู้ใช้ GIS ต้องการ
4. การวิเคราะห์/ประมวลข้อมูลเชิงพื้นที่
(Spatial Operation on Data) ที่สำคัญได้แก่ การแสดงผล
(Display) ในรูปแผนที่ การค้นหา (Query) การวิเคราะห์เชิงพื้นที่
(Map Analysis) แบบจำลองที่ตั้ง/ทำเล (Location/Allocation
Model)
5. การแสดงผลข้อมูล (Data Display)
ในการเรียกค้นข้อมูลหรือผลการวิเคราะห์ข้อมูล ในระบบ GIS
สามารถแสดงผลออกมาได้ในลักษณะของแผนที่ หรือตารางแสดงผลข้อมูลออกมาได้ทั้งในจอคอมพิวเตอร์
หรือจะพิมพ์ออกมาเป็นภาพจัดทำเป็นรายการต่าง ๆ ได้ จะทำได้หลากหลายและสวยงามเพียงใดขึ้นอยู่กับซอฟแวร์ที่ระบบ
GIS นั้น ๆ ใช้รวมทั้งความสามารถของผู้ใช้ด้วย
ข้อเด่นของ GIS ในการแสดงผล คือ ความสามารถสร้างภาพที่เหมือนจริง
(Visualization) เป็นวิธีการที่สร้างภาพให้เหมือนจริง
หรือเสมือนมองเห็นได้ในสภาพจริง ทำให้ผลลัพธ์ออกมาในลักษณะที่สื่อความหมายได้ง่าย
เช่น ภาพมุมมองสามมิติ , การใช้ระบบมัลติมีเดีย (Multimedia)
ช่วยเสริม
ในระบบ GIS สามารถที่จะทำการแก้ไขข้อผิดพลาดของข้อมูลได้
ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มข้อมูลใหม่เข้าไปรวมหรือซ้อนข้อมูลแผนที่
ปรับปรุงข้อมูล เรียกค้นข้อมูลที่มีลักษณะตามต้องการได้รายงานเกี่ยวกับข้อมูลแผนที่
และตารางพื้นที่ เป็นต้น สิ่งเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ในการแสดงผลข้อมูลของระบบ
GIS ได้มากขึ้น
โดยสรุประบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ครอบคลุมการจัดเก็บข้อมูล
การค้นหาข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลและการแสดงข้อมูล GIS
แตกต่างจากระบบข้อมูลประเภทอื่น ๆ ตรงที่ GIS วางอยู่บนรากฐานของการอ้างอิงเป็นค่าพิกัดภูมิศาสตร์
GIS ประกอบด้วยข้อมูลเชิงพื้นที่ และข้อมูลที่ไม่เป็นเชิงพื้นที่ซึ่งบ่งบอกคุณลักษณะต่าง
ๆ ของตำแหน่งนั้น ๆ เช่น จำนวน ประชากร คุณลักษณะของดิน
เป็นต้น GIS ช่วยในการจัดเก็บข้อมูลแผนที่ที่มีปริมาณมาก
ให้เป็นไปได้อย่างรวดเร็ว สามารถนำมาใช้ในการตัดสินใจ
และการวางแผนได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตาม สิ่งที่จะต้องคำนึงอยู่เสมอ
คือการใช้ GIS ให้ได้ประโยชน์หรือตอบปัญหาได้ถูกต้องมากน้อยเพียงใด
ขึ้นอยู่กับความถูกต้องแม่นยำของข้อมูลเบื้องต้นที่ถูกใส่เข้าไปในระบบ
GIS
ประโยชน์ที่ได้จากการใช้ GIS
1. สามารถผสมผสานข้อมูลหลายรูปแบบ (กราฟฟิก ตัวอักษร ตัวเลข
ภาพ) จากแหล่งต่าง ๆ ในการวิเคราะห์ นอกจากนี้ยังสามารถทำการปรับเปลี่ยนมาตราส่วน
เส้นโครงแผนที่ การเชื่อมต่อระวางของแผนที่ และการผสมผสานข้อมูลสำรวจจากระยะไกล
(Remote Sensing) ได้
2. เพิ่มความสามารถในการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานต่าง
ๆ ที่เกี่ยวข้อง
3. การประมวลและวิเคราะห์ข้อมูลมีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น
สามารถเชื่อมโยง ข้อมูลด้านสังคมเศรษฐกิจ การซ้อนทับของข้อมูลเชิงพื้นที่
(Spatial Overlay)
4. สามารถสร้างแบบจำลอง (Model) ทดสอบและเปรียบเทียบทางเลือกก่อนที่จะมีการนำเสนอยุทธวิธีในการปฏิบัติจริง
5. การปรับปรุงแก้ไขข้อมูลให้ทันสมัยได้ง่าย
6. สามารถจัดการกับระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ได้
ที่มาของข้อมูล : ศูนย์ข้อมูลสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ภาคใต้
มหาวิทยาลัยสงชลานครินทร์
สำหรับเวบไซต์ที่เกี่ยวข้องกับ GIS ทั้งที่นำเสนอข้อมูลและขายซอฟท์แวร์มีดังนี้
ในประเทศไทย
บริษัท
แอดวานซ์เทค จำกัด
บริการด้านแสกนแบบ ,พร้อมเชื่อมโยงข้อมูลแผนที่ ,ภาพถ่ายจากดาวเทียม
,เครื่องบอกพิกัด เป็นตัวแทนจำหน่ายซอฟท์แวร์ AutoCAD
MAP
ThaimapGUIDE.com
ThaiGPS.com
บริษัท
อีเอสอาร์ไอ (ประเทศไทย) จำกัด
บริการทางด้านระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (GIS) ครบวงจร
ให้บริการติดตั้ง และวางระบบที่เกี่ยวข้องกับระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์
(GIS System Integrator) ให้คำปรึกษา จัดทำแผนงาน
การพัฒนาทางด้านแผนที่
GIS GPS Remote sensing ตลอดจนเนื้อหาวิชาการ การวิจัย
อันเกี่ยวข้องกับกิจการแผนที่ ทั้งการประยุกต์ใช้งานในกิจการทางการทหาร
Technology and developing in mapping
โครงการศึกษาและพัฒนาระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์(Geographic
Information System : GIS)
เพื่องานของการประปาส่วนภูมิภาค จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางและข้อแนะนำในการนำระบบ
GIS มา
Mappoint
Asia บริการข้อมูลแผนที่พื้นฐาน บริการฐานข้อมูลแผนที่เชิงภูมิศาสตร์
(GIS) และบริการข้อมูลระบบแผนที่นำทางสำหรับยานยนต์ เช่น
ระบบ GPS
ซอฟท์แวร์ต่างประเทศ
Autodesk
MAP
ESRI
Intergraph
Mapinfo
Microsoft
Mappoint
|
