www.CADTHAI.com

หากต้องเลือก CAD สำหรับงาน GIS

-> หลายท่านคงทราบกันดีอยู่แล้วว่า คำว่า CAD มาจากคำเต็มว่า Computer Aided Design หรือ Computer Aided Drafting ซึ่งก็คือการนำคอมพิวเตอร์ทั้งซอฟท์แวร์และฮาร์ดแวร์มาช่วยในงานเขียนแบบและออกแบบ แต่คำว่า GIS ซึ่งย่อมาจาก Geographic Information System หรือภาษาไทยเรียกว่า ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ นั้นหลายท่านอาจจะไม่คุ้นเคยเพราะระบบนี้เพิ่งจะแพร่หลายในบ้านเราได้ไม่นาน เนื่องจากแต่ก่อนระบบนี้จะใช้งานเฉพาะหน่วยงานราชการที่มีคอมพิวเตอร์ความเร็วสูงใช้งาน และใช้เฉพาะในงานประเภท พยากรณ์อากาศ, ข้อมูลทางธรณีวิทยา, ข้อมูลป่าไม้, ข้อมูลผู้ใช้ไฟฟ้า, ผู้ใช้โทรศัพท์ ซึ่งเป็นข้อมูลของหน่วยราชการทั้งสิ้น

GIS on CAD

CAD ซึ่งเป็นการนำคอมพิวเตอร์มาช่วยเขียนแบบทั่วไป เช่น แบบบ้าน ซึ่งแน่นอนว่าสามารถนำมาใช้วาดเป็นแบบของเมือง ๆ หนึ่งก็ได้ซึ่งเรียกว่า ผังเมือง หรือ แผนที่ของเมืองนั่นเอง ซึ่งแผนที่ๆแสดงตำแหน่งที่ตั้งเหล่านี้ประกอบจากเส้นต่าง ๆ เท่านั้นเอง เราไม่สามารถทราบได้ว่า จุดนี้เป็นบ้านเลขที่เท่าไร เนื้อที่กี่ตารางวา ใครเป็นเจ้าของ เบอร์โทรศัพท์อะไร ข้อมูลที่ขาดหายไปเหล่านี้เราสามารถทราบได้ หากนำเอาระบบ GIS เข้ามาใช้งาน จะว่าไปแล้ว GIS ก็คือการเชื่อมโยงข้อมูลของสิ่ง ๆ นั้นให้ตรงกับแผนที่ผรือแผนผังที่มีอยู่ และสามารถเรียกดูข้อมูลและทำรายงาน หรือสรุปออกมาได้ทันที ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์มากสำหรับภาครัฐ ได้แก่ ด้านการทหาร ,พยากรณ์อากาศ ,ธรณีวิทยา ,เหมืองแร่ ,ไฟฟ้า ,ป่าไม้ ,ประปา ,ประมง ,ที่ดิน , ทางหลวง ,การบริหารการจราจร และภาคเอกชนได้แก่ การบริหารลูกหนี้ , การตั้งระบบเครือข่ายโทรศัพท์มือถือ , การตัดสินใจตั้งร้านสะดวกซื้อ , การตั้งศูนย์บริการเพื่อรองรับลูกค้า ฯลฯ ปัจจุบันมีบริษัทผู้พัฒนาซอฟท์แวร์หลายรายได้พัฒนาซอฟท์แวร์ที่เป็นทั้ง CADและGIS รวมกันเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ที่มีมากขึ้น และมีการประยุกต์รูปแบบในการใช้งานได้มากมาย

ทางเลือกของผู้ใช้

บริษัทผู้พัฒนาซอฟท์แวร์ประเภท CAD/GIS ในระดับแนวหน้ามีอยู่ 5 บริษัทได้แก่

Autodesk (http://www.autodesk.com)

Autodesk ซึ่งเป็นบริษัทที่พัฒนาซอฟท์แวร์ AutoCAD ซึ่งเขียนแบบทั่วไปที่ได้รับความนิยมสูงสุด ก็ได้หันมาพัฒนาซอฟท์แวร์ซึ่งตอบสนองความต้องการเฉพาะด้านของลูกค้ากลุ่ม GIS คือ AutoCAD MAP Autodesk MapGuide และ Autodesk MapGuide Commerce

AutoCAD MAP เป็นซอฟท์แวร์ที่มีความสามารถในการเชื่อมโยงข้อมูลกับแผนที่และบริหารข้อมูลนั้น ๆ และยังส่งข้อมูลให้กับฐานข้อมูลที่ได้รับความนิยมในการใช้อย่างเช่น ORACLE, Access ,dBase ได้ด้วย รองรับข้อมูลภาพแสกนแบบ BMP, CALS-1, FLIC, G3, G4, Geospot, GeoTiff, GIF, IG4, IGS, JFIF, JPEG, PCS, Photo CD, PICT, PNG, PSD, RLC 1, RLC 2, TARGA, และ TIFF/LZW เรียกใช้แผนที่พร้อมกันได้หลายแผนที่ โดยผู้ใช้หลายคนพร้อมกัน , สามารถแสดงผลแบบ thumbnail ได้

AutoCAD MAP Guide เป็นซอฟท์แวร์สำหรับดูข้อมูลผ่านระบบ intranet และ internet โดยแบ่งเป็น 3 ระดับได้แก่ MapGuide Viewer - สำหรับผู้ที่ต้องการดูข้อมูลที่เป็นผู้ใช้เท่านั้น MapGuide Author - สำหรับผู้ที่ต้องการดูข้อมูลโดยสามารถกำหนดเงื่อนไขของการเลือกข้อมูลดูได้เอง MapGuide Server - สำหรับผู้ที่เป็นผู้ดูแลระบบ สำหรับการตรวจสอบ การเรียกดูข้อมูลของผู้ใช้

Autodesk GIS Design Server ซึ่งก็คือซอฟท์แวร์ที่ Autodesk ซื้อมาจาก VISION ในปี 1999 โดยเป็นซอฟท์แวร์ที่พิสูจน์แล้วว่ารองรับการทำงานระดับองค์กรใหญ่ โดยใช้ฐานข้อมูล Oracle ซึ่ง สามารถรองรับการทำงานระดับที่ผู้ใช้ พันคน พร้อม ๆ กันได้

Bentley Systems ( http://www.bentley.com)

Bentley มีซอฟท์แวร์ทางด้านภูมิศาสตร์วิศวกรรม สำหรับการวางแผนและงานวิศวกรรม ที่มี CAD คือ Microstation/J และGIS คือ MicroStation GeoGraphics ที่อนุญาตให้ผู้ใช้ที่เป็นวิศวกรสามารถ สร้างแบบจำลองที่ซับซ้อน และกระจายข้อมูลไปยังส่วนต่าง ๆ ที่ต้องการได้ ผ่าน intranet , internet MicroStation/J รองรับการใช้ข้อมูลแบบ DGN, DXF, DWG R14, IGES และ STEP , CGM, SVF, VRML, JPEG and HTML

MicroStation GeoGraphics เป็นซอฟท์แวร์แบบ feature-based ซึ่ง feature เป็นสัญญลักษณ์ภาพที่กำกับด้วยชื่อ และลิงค์ไปยังฐานข้อมูลที่ต้องการ ซอฟท์แวร์นี้ยังไม่ใช่ GIS ที่สมบูรณ์เนื่องจากไม่สามารถทำการแปลงค่าพิกัดและรับช้อมูลจาก GIS ตัวอื่นได้แต่ Bentley ก็มีโมดูลสำหรับทำในส่วนดังกล่าว คือ
- MicroStation GeoExchange ซึ่งใช้แปลงข้อมูลแบบต่าง ๆ เข้ามา ได้แก่ข้อมูลจากซอฟท์แวร์ ESRI (E00, SHP , GEN), MapInfo (MIF), Digital Line Graph (OPT), dBASE (DBF) และ ASCII (CSV/CAT)
- MicroStation GeoOutlook เป็นซอฟท์แวร์ทำงานตามลำพัง สำหรับ นักวางแผนงาน, ผู้จัดการ และผู้ที่อยู่ ณ บริเวณงาน ที่ต้องการดูและวิเคราะห์ ข้อมูลแต่ไม่ต้องการเพิ่มข้อมูลใหม่ ๆ
- MicroStation Descartes เป็นซอฟท์แวร์จัดการเกี่ยวกับรูปภาพ เช่นภาพถ่ายดาวเทียม ซึ่งสามารถแก้ไขและแปลงให้เป็น vector ได้

Bentley ยังพัฒนาซอฟท์แวร์ GIS เฉพาะด้านสำหรับงานประเภทต่าง ๆ เช่น ขนส่ง ,สื่อสาร , ระบบกู้ภัย, ไฟฟ้า , เชิ้อเพลิง ,ชลประทาน

ESRI (http://www.esri.com)

ESRI เป็นบริษัทที่พัฒนาซอฟท์แวร์สำหรับใช้งานด้าน GIS อย่างเดียว ได้แก่ ArcView GIS, ArcCAD, ARC/INFO, Spatial Database Engine (SDE) และ MapObjects ซึ่งใช้งานต่าง ๆ กันดังนี้

ArcView GIS เป็นซอฟท์แวร์ที่ทำงานบน วินโดวส์สำหรับเรียกดูข้อมูลจากแผนที่เพื่อการวิเคราะห์ ArcView GIS สามารถอ่านข้อมูลแบบ DWG, DGN, DXF ได้โดยตรง ทำให้ผู้ใช้สะดวกในการเข้าถึงข้อมูลโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการแปลงใด ๆ

ArcCAD เป็นซอฟท์แวร์ที่ทำงานร่วมกับ AutoCAD ซึ่งได้รับการออกแบบมาเพื่อให้ผู้ใช้ สามารถทำการเชื่อมโยงฐานข้อมูล กับแผนที่ได้ ซึ่งข้อมูลสามารถใช้งานได้กับ ArcView GIS, ARC/INFO, PC ARC/INFO

ARC/INFO เป็นซอฟท์แวร์ GIS ระดับสูงที่สามารถรองรับการทำงานกับข้อมูลที่มีขนาดใหญ่ได้ และรับข้อมูล DXF

ESRI รองรับการทำงานระดับองค์กรที่มีผู้ใช้ข้อมูลพร้อมกันมาก ๆ โดยมี ArcSDE.SDE ซึ่งเป็นตัวให้บริการข้อมูล (spatial data server) ที่เป็นฐานข้อมูลแบบมาตรฐานได้เช่น Oracle, SQL Server, Sybase, IBM DB2 หรือ Informix ซึ่งซอฟท์แวร์ GIS อื่น ๆ สามารถเข้าถึงข้อมูลได้โดยผ่าน SDE

MapObjects เป็นเครื่องมือที่ให้ผู้ใช้ ในการพัฒนาโปรแกรมด้าน GIS เพิ่มเติมโดยสามารถเรียกใช้ข้อมูล CAD ได้โดยตรง ทำให้ผู้ใช้สามารถใช้ซอฟท์แวร์ได้อยางเต็มประสิทธิภาพ

Intergraph (http://www.intergraph.com)

Intergraph เป็นผู้ผลิตซอฟท์แวร์แบบครบวงจร คือมีซอฟท์แวร์ทุกแขนง สำหรับด้าน GIS , Intergraph ใช้ชื่อว่า GeoMedia ซึ่งประกอบด้วยส่วนหลัก ๆ 4 ส่วน คือ GeoMedia, GeoMedia Pro, GeoMedia Web Map และ GeoMedia Network

GeoMedia เป็นซอฟท์แวร์หลักในการใช้งาน โดยมีฟังก์ชันการทำงาน ทั้ง CAD และ GIS ซึ่งสามารถจัดการข้อมูลที่เกี่ยวกับระยะทางและข้อมูลของวัตถุ โดยแสดงผล ,เรียกดู,สร้างรายงาน และการวิเคราะห์เกี่ยวกับระยะทาง GeoMedia ใช้เทคโนโลยี OLE ของ Microsoft ซึ่งทำให้การเชื่อมโยงข้อมูลกับ เอกสารของ Microsoft Word, ตารางคำนวณใน Excel , PowerPoint และ ฐานข้อมูล ใน Access เป็นแบบอัตโนมัติ ข้อมูลแบบ raster และ vector สามารถอยู่รวมกันได้ในฐานข้อมูลแบบ GIS ที่เป็นแบบ Access , Oracle หรือ Oracle Spatial Data GeoMedia ยังสามารถนำเข้าข้อมูล raster แบบต่าง ๆ ได้แก่ BMP, CIT, COT, TIFF, CALS, JPEG, Hitachi และ IGS

GeoMedia Pro ใช้เพื่อนำ ข้อมูล GIS มาใช้งานและแก้ไขข้อมูลได้ ซึ่งใช้ข้อมูลได้หลายแบบ เช่น สามารถนำข้อมูล Shapefiles ของ ESRI มาแก้ไขใน GeoMedia Pro แล้วบันทึกกลับเป็นแบบเดิมได้ นอกจากนี้ยังมีฟังก์ชันทาง CAD คือสามารถ ทำความสะอาด drawing ที่แสกนเข้ามาได้ โดยการลบช่องว่าง หรือ เส้นเล็ก ๆ ที่เกิดจากการแสกนแบบที่ไม่สะอาด

GeoMedia Web Map ใช้สำหรับเรียกดูข้อมูล GIS และบันทึกข้อมูลสำหรับการดูผ่าน internet และ intranet และมีระบบการอนุญาตให้ผู้ใช้เข้าดูข้อมูล

MapInfo (http://www.mapinfo.com)

บริษัท MapInfo ได้พัฒนา MapInfo Professional เป็นซอฟท์แวร์หลักทางด้าน GIS รองรับการทำงานได้ 20 ภาษา และใช้กับองค์การได้ทุกขนาด สามารถอ่านข้อมูล DWG ,DXF และ attribute จาก AutoCAD 14 ได้ และยังอ่านฐานข้อมูลแบบ Access , Oracle, Informix หรือ IBM ได้ นอกจากนี้ยังเน้นการรองรับการทำงานแบบองค์กรใหญ่

MapInfo ได้พัฒนา Universal Translator สำหรับให้ผู้ใช้นำเข้าและส่งออกข้อมูล กับซอฟท์แวร์อื่นเช่น AutoCAD , ESRI

และยังมี MapBasic สำหรับให้ผู้ใช้พัฒนาซอฟท์แวร์เองได้เพื่อการประยุกต์ใช้

สำหรับองค์กรใหญ่ MapInfo มี SpatialWare ซึ่งเป็นตัวจัดการการให้บริการข้อมูล โดยใช้ฐานข้อมูลชนิด Oracle หรือ Informix relational DBMS และสามารถนำเข้าข้อมูลจาก AutoCAD และ ARC/INFO ได้

เป้าหมายของผู้ขาย

แนวโน้มของการใช้ GIS ที่น่าจะเป็นคือ การมีข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เป็นลักษณะเปิด คือสามารถเรียกดูได้โดยใช้ซอฟท์แวร์ต่าง ๆ รวมถึงการใช้เทคนิคของ Java และ ActiveX สำหรับการดูผ่าน Internet แต่อย่างไรก็ตามผู้ขายพยายาม ที่จะเสนอทางเลือกแบบ การรวมทั้ง CAD/GIS เข้าด้วยกัน และใช้ฐานข้อมูล DBMS สำหรับองค์กรใหญ่ โดยเน้นการพัฒนาไปที่การใช้ข้อมูลภายใน

ต่อคำถามที่ว่า คุณควรเลือกใช้บริการของผู้ขายระบบรายใด ?
ประเด็นที่ต้องพิจารณาคือ
ผู้ซื้อ : ขนาดบริษัท , จำนวนข้อมูล ,บุคคลากร , CAD ที่ใช้อยู่ และ งบประมาณ
ซอฟท์แวร์ : บริษัทผู้พัฒนามีประสบการณ์ , ฐานะทางการเงินมั่นคง , มี site reference ในประเทศซึ่งทำงานแบบเดียวกับคุณ
ผู้ขาย : มีประสบการณ์ ควรตรวจสอบทีมงานบริการหลังการขายด้วย มีทางออกสำหรับปัญหาที่อาจจะเกิดซึ่งคุณคิดไว้ล่วงหน้า